Choć nazwa brzmi niezwykle poważnie i wydaje się, że zrządzanie ryzykiem to domena dużych firm, instytucji publicznych lub zespołów antykryzysowych to tak naprawdę każdy menedżer styka się z tym na co dzień.
W czasach, gdy zmiany następują każdego dnia a świat retailu zmienia się szybciej niż pogoda za oknem umiejętność przewidywania i minimalizowania ryzyka może decydować o porażce lub sukcesie na koniec dnia.
Czym właściwie jest zarządzanie ryzykiem?
Zarządzanie ryzykiem jest to proces identyfikacji, analizowania i odpowiedniego reagowania na czynniki ryzyka w trakcie prowadzenia różnych działań w celu maksymalizacji szans na sukces.
„Zawsze pamiętaj, że twoim celem jest przewidzieć ryzyko i zarządzać nim, zanim ono zarządzi tobą.” – Jay Samit
To kluczowe działanie stosowane wszędzie tam, gdzie minimalizowanie potencjalnych zagrożeń, może wpłynąć w sposób zasadniczy na realizację założonych celów.
Podstawowe etapy zarządzania ryzykiem obejmują:
- Identyfikacja ryzyka.
- Ocena ryzyka, jego pomiar.
- Planowanie odpowiedzi na ryzyko, przygotowanie działań zaradczych.
- Implementacja odpowiedzi, wdrożenie działań zaradczych.
- Monitorowanie wdrożonych działań, przegląd efektów i ewentualne korekty.
Identyfikacja ryzyka.
To rozpoznawanie wszystkich potencjalnych zagrożeń, które mogą wpłynąć na projekt lub działalność. To może dotyczyć ryzyk finansowych, prawnych, technicznych, społecznych, środowiskowych i innych.
W handlu detalicznym, np. ryzyko produktowe związane ze stockiem, z wyborem produktu, ryzyko związane z bezpieczeństwem personelu, bezpieczeństwem produktu (kradzieże, zniszczenia), ryzyko operacyjne (ciągłość pracy).
Ocena ryzyka, jego pomiar.
Pomiar, czyli ocena ilościowa i ocena jakościowa. Określenie prawdopodobieństwa wystąpienia każdego zidentyfikowanego ryzyka oraz ocena potencjalnego wpływu na projekt lub działalność. W tym etapie ryzyka są często klasyfikowane jako wysokie, średnie lub niskie.
W handlu detalicznym np. ryzyko związane z wyborem niewłaściwego produktu. Dla doświadczonego zespoły możliwość wystąpienia takiego ryzyka jest niska a wpływ na wyniki sklepu średni. Można trafić kiepsko z wyborem i przy dobrym zarządzaniu takim produktem w miarę szybko po niskich cenach sprzedać. Wpływ na wynik niski, ryzyko niskie. Gdy zespół jest niedoświadczony, rośnie możliwość wystąpienia, co przy małym doświadczeniu w zarządzaniu takimi produktami powoduje ryzyko na poziomie wysokim. Może to doprowadzić do spadku obrotów i przetowarowania sklepu.
Planowanie odpowiedzi na ryzyko, przygotowanie działań zaradczych
To głównie opracowywanie strategii mających na celu minimalizowanie negatywnych skutków ryzyka lub maksymalizowanie potencjalnych szans. Działania zaradcze mogą obejmować, unikanie ryzyka, zmniejszanie ryzyka, przeniesienie ryzyka (na przykład przez ubezpieczenie) oraz akceptację ryzyka, jeśli korzyści przewyższają potencjalne straty.
W handlu detalicznym np. bezpieczeństwo produktu. Możemy przenieść część ryzyka poprzez ubezpieczenie produktu. Potencjalne zniszczenie, zmianę kolorów ze względu na mocne światło i stałą ekspozycję na klimatyzację możemy minimalizować, poprzez systematyczną wymianą eksponowanych produktów, itd. Przed kradzieżami możemy się zabezpieczać, zabezpieczając produkt. Część ryzyk związanych z zabrudzeniem podczas mierzenia musimy akceptować, gdyż zwiększa się szansa na sprzedaż, a to, co się nie sprzeda, można wyczyścić.
Implementacja odpowiedzi, czyli wdrożenie działań zaradczych
To nic innego jak wdrożenie wybranych działań. Przelanie zapisanych strategii na fizyczne działania.
W handlu detalicznym np. przy ryzyku bezpieczeństwo produktu to może być wybór właściwych zabezpieczeń, zakup, wdrożenie właściwych procedur i zabezpieczenie produktu.
Monitorowanie wdrożonych działań, przegląd efektów i ewentualne korekty
Regularna ocena efektywności działań zarządzania ryzykiem i dostosowywanie planów w odpowiedzi na zmiany w środowisku projektu lub działalności. Samo wdrożenie nie kończy procesu. Musimy weryfikować, jak to wdrożenie wpływa na ryzyko. Czy częstotliwość występowania oraz, czy jego wpływ na niepowodzenie projektu zmalały?
W handlu możemy stosować różnego rodzaju raportowanie, checklisty kontrolne, audyty, pogłębiony wywiad.
Zarządzanie ryzykiem jest procesem ciągłym i powinno być integralną częścią zarządzania każdą organizacją. Powinno być również stałym działaniem każdego menedżera. Pozwala to na bardziej świadome podejmowanie decyzji i może znacząco przyczynić się do zwiększenia efektywności, bezpieczeństwa i rentowności działalności.
„Największe ryzyko to nie robienie niczego.” – Timothy Geithner
Więcej przykładów z branży handel detaliczny.
W sklepach odzieżowych często spotykamy się z ryzykiem związanym z modowymi faux-pas. Produkt został wybrany z ryciny, nie było dostępu do wzorców. Decyzja o wprowadzeniu do oferty takiego produktu może być ryzykowna. Produkt wydaje się być bardzo dobry, ale rozmiarówka oversizowa i klops. Nie wystarczy śledzić trendy, trzeba mieć wiedzę szczegółową na temat produktu.
Ryzyko kradzieży w sklepach obuwniczych można minimalizować poprzez umiejętne rozmieszczenie produktów, stosowanie technologii zabezpieczających oraz przeszkolenie personelu w zakresie obserwacji klientów.
Zarządzanie ryzykiem nie polega na unikaniu ryzyka za wszelką cenę, czasami są sytuacje, gdzie ryzyko należy zaakceptować. Na przykład transfery między sklepami mogą być przyjmowane jedną prostą operacją bez weryfikacji sztuk lub weryfikowane wszystko sztuka po sztuce. Jeżeli w historii nie było pomyłek, to można zlikwidować weryfikację ilościową i jakościową i zmniejszyć dzięki temu koszt operacyjny. Nie opłaca się angażować dużych zasobów. Tu mamy do czynienia z akceptowalnym poziomem ryzyka.
Pamiętajcie, że wiedza i proaktywność to Wasze najlepsze narzędzia w minimalizowaniu ryzyka. Nie bójcie się podejmować świadomych decyzji, które, choć mogą nieść za sobą pewne ryzyko, mogą również przynieść znaczne korzyści dla Waszego sklepu.
Zapraszam do sieci kontaktów na Linkedin oraz do moich pozostałych tekstów na blogu.