Z artykułu dowiesz się o tym czym jest rotacja pracowników, jak mierzyć rotację pracowników i w jaki sposób można jej przeciwdziałać.
Rotacja pracowników to wskaźnik określający poziom zmian personelu w firmie. Rotacja pracowników to nic innego jak odejścia zatrudnionych w określonym czasie. Zbyt wysoki współczynnik rotacji to jasny sygnał, że w organizacji konieczne są zmiany. Rotacja pracowników dla firmy oznacz wysokie zbędne koszty jak i również możliwe straty finansowe. Rotacja pracowników zasadniczo dzieli się na dwa główne rodzaje:
➡ Rotacja niedobrowolna – to zmiana w zatrudnieniu inicjowana przez pracodawcę. Wynikać może z niezadowolenia ze sposobu lub rezultatów wykonywanych obowiązków. Przyczyną mogą być również zmiany w samej organizacji takie jak likwidacja miejsca pracy, zamknięcie oddziału czy filii.
➡ Rotacja dobrowolna – to natomiast zmiana, gdzie stroną podejmująca
decyzje jest sam pracownik.
W ramach tego rodzaju rotacji możemy wyróżnić dwie grupy odejść:
- Korzystne dla firmy – to sytuacja, kiedy zwalnia się pracownik, z którego nie jesteśmy zadowoleni. Osiągającego wyniki odmienne od oczekiwanych.
- · Niekorzystna dla firmy – to sytuacja, kiedy firmę opuszcza pracownik, który miał pozytywny wkład w funkcjonowanie firmy. Są to osoby o wysokich kwalifikacjach, trudna do zastąpienia.
Z punktu widzenia pracodawcy jest to właśnie ta część rotacji, która należy analizować i diagnozować a następnie starać się ją wyeliminować. W ramach niekorzystnych odejść dla firmy wyróżniamy:
- Rotacja możliwą do uniknięcia – to taka, gdzie pracodawca może zapobiec jej wystąpieniu wprowadzając zmiany. Często są one proste i niewielkie chociażby zwiększenie zainteresowania problemami złogi czy zwiększenie motywacji pracowników.
- Rotacja niemożliwa do uniknięcia. Sytuację, gdy pracownicy opuszczają firmę z przyczyn niezależnych od pracodawcy – kwestie osobiste lub zmiana miejsca zamieszkania.
Poziom rotacji powinien być kontrolowany wewnątrz organizacji a brak nadzoru nad nim może realnie pogorszyć sytuację w firmie.
Mierzenie rotacji pracowników
Pomiar rotacji pracowników w firmach może odbywać się przy pomocy różnego rodzaju wskaźników. Pracodawca powinien skupić się na informacji jakie będą przydatne, aby w jak największym stopniu ograniczyć negatywne aspekty związane z rotacją.
Poniże kilka wybranych metod pomiaru:
➡ Ogólny wskaźniki rotacji. Jest to iloraz całkowitej liczby pracowników, odchodzących z firmy w ciągu roku do chwili dokonywania pomiaru i całkowitej liczby pracowników zatrudnionych w firmie, również w momencie dokonywania pomiaru. Wskaźnik ten ma jednak sporo wad. Między innymi nie bierze pod uwagę stażu pracy i nie uwzględnia zatrudnienia pracowników sezonowych, jeżeli tacy występują w firmie.
➡ Zmodyfikowany ogólny wskaźnik rotacji. Modyfikacja polega na tym, że, przedstawia liczbę pracowników, którzy odeszli z firmy w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych w ostatnim roku. Eliminuję się dzięki tej zmianie aspekt sezonowości zatrudnienia. Nadal brak tu uwzględniania stażu pracy a odejście pracownika z długim stażem niesie zupełnie inne konsekwencje niż pracownika mało doświadczonego.
➡ Wskaźnik stabilizacji w tym przypadku nie brani są pod uwagę pracownicy, którzy odeszli po krótkim czasie zatrudnienia (często przyjmuje się okres poniżej jednego roku). Obliczany jest jako iloraz liczby pracowników, którzy przepracowali co najmniej rok i całkowitej liczby pracowników zatrudnionych rok wcześniej.
➡ Dwa kolejne sposoby pomiaru to wskaźnik zwolnień przez pracodawcę. Jest to liczba pracowników zwolnionych przez pracodawcę do ogólnej liczby pracowników – uwzględnia ona jedynie fluktuację niezależną od pracownika. W kontrze do tego mamy wskaźnik dobrowolnych odejść, czyli stosunek pracowników odchodzących z własnej inicjatywy do ogólnej liczby pracowników firmy.
Jak widać sposobów na badanie rotacji jest dużo a systematyczne ich prowadzenie daję obraz rzeczywistej sytuacji w firmie.
Kluczowym jednak obszarem pozostaję kwestia jakie są sposoby by było ona jak najmniejsza.
Jak przeciwdziałać rotacji pracowników
Koszty jakie ponosi firma są najważniejszym powodem by wdrażać działania mające ją ograniczyć odejścia szczególnie tych pracowników, którzy osiągali dobre rezultaty są problematyczne dla firmy. Na sam koszt utraty dobrego pracownika składa się wiele elementów takich jak same koszty odejścia – administracyjne czy związane z odprawami. Kolejnymi są koszty zastąpienia, czyli wydatki związane z rekrutacją kandydatów jak i koszty samego wdrożenia do firmy i na określone stanowisko, związane z szkoleniami. Oczywiście na końcu zostają jeszcze koszty niewykorzystanych możliwości w firmie czy po prostu utraconych zysków.
Jak organizacja może przeciwdziałać dobrowolnej rotacji pracowników.
- Pierwszą rzeczą jaka może mieć wpływ na dużą ilość odejść z pracy jest jakość procesów rekrutacyjnych. Selekcja pracowników to proces, gdzie należy zwracać uwagę zarówno na kwalifikacje pracowników jak i na potencjał dostosowania się do kultury organizacyjnej w firmie. Kluczowe jest by nie żadne informację przed pracownikiem nie były zatajane, rzetelnie przedstawione zostały zarówno warunki jak i obowiązki oraz jasno określone zostały oczekiwania jakie zostaną postawione przed zatrudnioną osobą.
- Wdrożenie pracownika to kolejny aspekt, na który w szczególności należy zwrócić uwagę, jeżeli pracownicy szybko decydują się na zamianę miejsca zatrudnienia. Proces ten powinien być zaplanowany i w pełni realizowany a pracownik powinien być otoczony opieką, warto prowadzić w tym przypadku cyklicznie badania oceniające jakość takich procesów i wdrażać konieczne modyfikację
- Exit interview to sposób na rozpoznanie przyczyn odejścia pracownika. Pracodawca poznaje główne przyczyny odejścia, może się okazać na przykład, że pracownik ma uwagi do pracy przełożonych. Pracownik otrzymywał zbyt mało wsparcia lub są jakieś inne przyczyny, które zdecydowały o odejściu z pracy.
- Możliwość rozwoju to w ostatnim czasie jeden z niezwykle istotnych aspektów. Decyduje on często o zatrudnieniu – takie zapewnienie widzimy prawie w wszystkich ogłoszeniach o pracę. Po stronie pracodawcy leży więc wręcz obowiązek by ścieżka rozwoju zawodowego istniała i funkcjonowała. Warto zaznaczyć, że nie musi tu chodzić tylko o awanse wewnętrzne, ale również o udział w szkoleniach czy zdobywanie nowych kompetencji
Reasumując, każda firma powinna przyglądać się uważnie obszarowi rotacji pracowników w szczególności tej dobrowolnej. Każdą firmę tworzą ludzie należy mieć świadomość, że bez nich nie ma mowy o osiąganiu celów biznesowych.
Po więcej ciekawych artykułów zapraszam do naszej grupy na LINKEDIN